Çok Şubeli Şirketlerde Santral: Şubeler Nasıl Bağlanır?

Birden fazla şubeniz varsa santrallerinizi internet üzerinden birbirine bağlayarak şubeler arasındaki görüşmeleri dahili arama gibi yapabilirsiniz. Bu görüşmeler operatör hattından geçmediği için dakika ücreti doğmaz. Bunun için üç yol var: her şubeye ayrı santral kurup santralleri birbirine bağlamak, merkezde tek santral kurup şubelere IP telefon koymak ya da tüm şubeleri bir bulut santrale taşımak.

Hangisinin uygun olduğu şube sayısına, her şubedeki kişi sayısına ve şubelerin internet bağlantısının ne kadar güvenilir olduğuna bağlıdır. Aşağıda her yöntemi, numara planını ve internet kesildiğinde neler olduğunu anlattık.

Şubeler arası santral bağlantısı ne sağlar?

Şubeler birbirine bağlı değilse İstanbul’daki muhasebe, Ankara şubesindeki satış sorumlusuna cep telefonundan ya da şehirlerarası hattan ulaşır. Santraller bağlandığında aynı kişi sadece dahili numarayı tuşlar.

Bağlantının pratik faydaları şunlardır:

• Şubeler arası görüşmeler internet üzerinden yapılır, operatör faturasına yansımaz.
• Gelen bir çağrı, dış hatta çıkmadan başka şubedeki bir dahiliye aktarılabilir.
• Çalışanlar diğer şubelerdeki dahilileri ortak bir rehberden bulabilir.
• Bir şubenin dış hatları meşgulse ya da devre dışıysa, ayarlara göre çağrılar diğer şubenin hatlarından yürütülebilir.

Yöntem 1: Her şubeye santral, santraller arası SIP trunk

Her şubede kendi santrali çalışır. Santraller internet üzerinden SIP trunk ile birbirine bağlanır. Her şube kendi dış hatlarını kullanmaya devam eder, şubeler arası aramalar ise bu bağlantıdan geçer.

Grandstream UCM serisinde bu bağlantının adı “Peer SIP Trunk”tır. Grandstream dokümanına göre UCM’de iki tür SIP trunk vardır: operatöre bağlanmak için kullanılan kayıtlı (register) trunk ve santralleri birbirine bağlamak için kullanılan peer trunk. Peer trunk kurmak için iki santralin birbirine ulaşabilmesi gerekir. Bunun için ya iki santralin de sabit (public) IP adresi olur, ya iki şube aynı VPN ağındadır ya da yönlendiricide gerekli port yönlendirmeleri yapılır.

UCM’de bu kurulumu kolaylaştıran birkaç ayar var:

• Bağlantı takibi (heartbeat): Santral, karşı santrale düzenli aralıklarla sinyal gönderip bağlantının açık olup olmadığını izler. Varsayılan aralık 60 saniyedir.
• Rehber paylaşımı (LDAP sync): Açıldığında santral kendi dahili rehberini karşı santrale gönderir ve günceller. Böylece her şubenin telefonunda diğer şubelerin dahilileri de görünür.
• RemoteConnect: İki UCM de Grandstream’in GDMS bulut platformuna bağlıysa, peer trunk GDMS’in verdiği adres üzerinden kurulabilir. Sabit IP almak istemeyen şubeler için bu yöntem işinizi görebilir.

Bu yöntem, her şubede 15–20 kişi ve üzeri çalışan olduğunda ya da şubelerin kendi yerel hatlarını tutmak istediği durumlarda uygundur. Merkez ile şube arasındaki internet kesilse bile her şube kendi içinde ve kendi dış hatlarıyla çalışmaya devam eder.

Karel, Fortel ve Telesis santrallerinde de IP ile şube bağlantısı yapılabilir, ancak bu özellik modele, yazılım sürümüne ve takılı kartlara göre değişir. Mevcut santrallerinizi değiştirmeden bağlamak istiyorsanız model bilgisini bize iletin, uyumluluğu kontrol edelim.

Yöntem 2: Merkezde tek santral, şubelerde IP telefon

Santral sadece merkezde bulunur. Şubelerdeki IP telefonlar internet ya da VPN üzerinden merkezdeki santrale bağlanır. Teknik olarak tüm şubeler tek bir ofis gibi çalışır: tek yönetim paneli, tek rehber, tek numara planı.

Şube ile merkez arasında VPN kurmak için ayrı bir cihaz gerekebilir. Grandstream GCC6010 santral, güvenlik duvarı ve VPN yönlendiriciyi tek cihazda topladığı için bu yapıda işinizi kolaylaştırır. Grandstream dokümanlarına göre GCC6000 serisi WireGuard, OpenVPN ve IPSec ile şubeler arası (site-to-site) VPN kurabilir. Küçük bir şubede de Grandstream’in GWN serisi yönlendiricileri karşı uç olarak kullanılabilir.

Şubelerde telefon olarak IP telefonlar kullanılır. Şubede hâlâ analog telefonlar varsa bunlar bir VoIP gateway ile merkezdeki santrale bağlanabilir.

Bu yöntem, 3–10 kişilik küçük şubeler için uygundur. Her şubeye ayrı santral almaktan ve bakımını yapmaktan kurtulursunuz. Dezavantajı şudur: şube ile merkez arasındaki internet bağlantısı kesilirse o şubedeki telefonlar santrale ulaşamaz.

Yöntem 3: Bulut santral

Santral yazılımı bir veri merkezinde çalışır. Her şube, hatta evden çalışanlar, internet üzerinden aynı santrale bağlanır. Şubelere donanım kurulmaz; sadece IP telefon ya da uygulama yeterlidir.

Bulut santral, sık şube açıp kapatan, şubeleri küçük olan ya da sahada çalışan personeli fazla olan işletmeler için pratiktir. Yeni bir şube açıldığında telefonları takıp hesapları tanımlamak yeterlidir. Bulut santral sayfamızda bu hizmetin ayrıntılarını bulabilirsiniz. Kendi santrali ile bulut arasında karar veremeyenler için bulut santral mi IP santral mi yazımız da yardımcı olur.

Ortak numara planı: şube önekli dahililer

Şubeleri bağlamadan önce dahili numaraları planlamanız gerekir. En sık kullanılan yöntem, dahili numaranın ilk hanesini şubeye ayırmaktır:

Bu planda santral, 2 ile başlayan üç haneli bir numarayı görünce aramayı Ankara’ya giden trunk’a yönlendirir. Grandstream’in iki UCM’yi bağlama dokümanındaki örnek de böyledir: giden arama kuralına diğer şubenin dahili aralığına uyan bir desen yazılır ve bu desen o şubeye giden trunk’a bağlanır.

Dikkat edilecek birkaç nokta var:

• Şube sayısı 9’u geçebilecekse dört haneli dahili kullanın (ör. 2101, 3101).
• Dış hat için kullanılan önek (genellikle 0 ya da 9) ile şube önekleri çakışmasın.
• Acil durum numaraları ve kısa numaralar (112, 155 gibi) hangi şubeden aranırsa o şubenin yerel hattından çıkmalıdır.

Numara planı ilk baştan doğru kurulursa yeni şube eklemek sadece yeni bir aralık açmaktan ibaret olur.

İnternet kesilince ne olur?

Şubeler internet üzerinden bağlandığı için internet kesintisi her yöntemde farklı sonuç verir. Bunu kurulumdan önce planlamak gerekir.

• Her şubede santral varsa: Şubeler arası dahili arama durur, ama şube kendi içinde ve kendi dış hatlarıyla çalışmaya devam eder.
• Merkezde tek santral varsa: İnterneti kesilen şubenin telefonları santrale ulaşamaz. Şubenin dış hattan ulaşılabilir kalması için yerel bir yedek gerekir.
• Bulut santral varsa: İnterneti kesilen şube aramalarını alamaz. Santral bulutta çalışmaya devam ettiği için, ayarlara göre bu şubeye gelen çağrılar cep telefonlarına ya da başka bir şubeye yönlendirilebilir.

Yedek için en basit yöntem şubeye ikinci bir internet hattı (farklı operatörden ya da mobil) almaktır. GCC6010 gibi birden fazla WAN portu olan cihazlar ana hat kesildiğinde yedek hatta geçebilir.

Santral tarafında da yedek hat tanımlanabilir. Grandstream UCM’de her giden arama kuralına ana trunk dışında en fazla 10 yedek (failover) trunk eklenebilir. Ana trunk meşgul ya da erişilemez olduğunda arama yedek trunk’tan çıkar. Analog hat portu olan modellerde operatörden alınan bir analog hat bu yedek olabilir. Örneğin Grandstream UCM6302A‘da 2 FXO (analog dış hat) ve 2 FXS (analog telefon) portu vardır ve elektrik kesildiğinde FXS portları FXO portlarına doğrudan bağlanır. UCM6300A’da ise analog port yoktur.

Hangi durumda hangi yöntem?

Karma yapılar da mümkündür. Örneğin merkez ve büyük şubede birer santral olup küçük şubeler merkezdeki santrale IP telefonla bağlanabilir. Kurulacak santral modelleri ve kapasiteleri için IP santral kategorimize bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular