Analog Telefon ve Faksı IP Santrale Bağlama: FXS, FXO, HT8xx

Analog telefonu IP santrale bağlamak için FXS portlu bir VoIP gateway (analog telefon adaptörü) kullanılır. Cihaz ağınıza takılır, analog telefon ya da faks cihazın telefon portuna bağlanır ve her port santralde ayrı bir dahili olarak tanımlanır. Analog dış hatları IP santrale bağlamak içinse FXO portu gerekir.

IP santrale geçişin genel adımlarını analog santralden IP santrale geçiş yazımızda anlattık. Bu yazı, geçişte elinizde kalan analog cihazları nasıl bağlayacağınıza odaklanıyor.

FXS ve FXO farkı

İki terim birbirine çok benzediği için en sık karıştırılan konu budur. Ayırt etmenin kolay yolu, portun karşısına ne bağlandığına bakmaktır.

• FXS portu telefona hizmet verir. Çevir sesini, zil gerilimini ve hat akımını sağlar. Analog telefon, faks cihazı ya da analog kapı telefonu FXS portuna takılır. Duvardaki telefon prizi gibi düşünebilirsiniz.
• FXO portu hattan hizmet alır. Operatörün analog hattı (Türk Telekom PSTN hattı gibi) FXO portuna takılır. Port, bu hatta bağlı bir telefon gibi davranır; çevir sesini operatörden alır.

Kısaca: telefonu bağlıyorsanız FXS, hattı bağlıyorsanız FXO lazım.

Grandstream HT802, HT814 ve HT818: hangisi ne zaman?

Sitemizdeki VoIP gateway cihazları Grandstream’in HT serisinden. Üçü de FXS portludur; yani analog telefon ve faks bağlamak içindir, dış hat bağlamak için değildir. Port sayıları ve ağ portları Grandstream kullanım kılavuzlarına göre şöyle:

Üç modelin ortak özellikleri:

• IP üzerinden faks için T.38 desteği. Faks aktarımı T.38 ile yapılamazsa cihaz G.711 ile geçirmeye otomatik geçer.
• Arayan numara gösterimi, çağrı aktarma, yönlendirme, bekletme ve üçlü konferans.
• Grandstream UCM santrallerle sıfır yapılandırma: cihaz santral tarafından otomatik ayarlanabilir.
• Ana SIP sunucusuna ulaşılamazsa ikinci sunucuya geçiş.

Grandstream HT802

Grandstream HT802 iki FXS portludur. Ofiste yalnızca bir faks ve resepsiyondaki eski bir telefon kaldıysa ya da evden çalışan bir kişinin analog telefonunu santrale bağlamak istiyorsanız yeterlidir. Tek ağ portu olduğu için bir ağ prizine takılır.

Grandstream HT814

Grandstream HT814 dört FXS portludur. WAN ve LAN olmak üzere iki Gigabit ağ portu vardır; LAN portuna bir bilgisayar ya da yazıcı bağlayarak aynı ağ prizini paylaştırabilirsiniz. Küçük bir ofiste faks, toplantı odası telefonu ve birkaç masa telefonunu tek cihazla bağlamak için uygundur.

Grandstream HT818

Grandstream HT818 sekiz FXS portludur ve iki Gigabit ağ portu vardır. Kablolaması tek bir dolapta toplanan, çok sayıda analog telefonun bulunduğu binalarda iş görür. Mevcut analog santrale giden dahili kablolarını bu cihaza aktararak telefonları değiştirmeden IP santrale geçebilirsiniz.

Kılavuzlara göre HT serisi telefona 1 km’ye kadar (24 AWG kabloda) hat sürebilir. Bu sayede gateway’i dolaba koyup binadaki mevcut telefon kablolamasını kullanmak çoğu zaman mümkündür. Bir porta paralel olarak birden fazla telefon bağlamayı planlıyorsanız bunu önceden bize sorun; port başına bağlanabilecek zil yükü sınırlıdır.

Analog dış hatlar için: FXO portu

Analog hatlarınızı bir süre daha kullanmak istiyorsanız santralinizde ya da ayrı bir gateway’de FXO portu olmalı. Grandstream UCM6300 Audio serisinin kullanım kılavuzuna göre:

• Grandstream UCM6302A üzerinde 2 FXS ve 2 FXO portu vardır. Elektrik kesildiğinde FXS1 portu FXO1’e, FXS2 portu FXO2’ye bağlanır; bu portlara takılı analog telefonlarla analog hattan konuşmaya devam edebilirsiniz.
• Grandstream UCM6300A üzerinde FXS ya da FXO portu yoktur. Bu modelde analog cihazlar HT serisi gibi bir gateway ile bağlanır, dış hat olarak SIP hat kullanılır.

Analog hat sayınız santraldeki FXO portundan fazlaysa FXO portlu ayrı bir gateway gerekir. Sitemizdeki HT modelleri FXS portlu olduğu için bu durumda uygun modeli hat sayınıza göre birlikte belirleriz. Seçenekleri IP santral kategorisinde de inceleyebilirsiniz.

Kullanım örnekleri

• Faks: Faks cihazı HT gateway’in bir portuna takılır ve santralde dahili olarak tanımlanır. Dışarıya faks gidecekse dış hattınızın ve santralin faks ayarlarının uyumlu olması gerekir. Kurulumdan sonra gerçek bir faks gönderip alarak deneyin.
• Kapı telefonu: Analog bağlantılı kapı telefonları FXS portuna takılabilir. Butona basıldığında hangi dahilinin çalacağı santralde ayarlanır; kapı açma rölesi gibi ek özellikler cihazın modeline bağlıdır.
• Asansör telefonu: Asansördeki analog acil telefonu FXS portuna bağlanarak santralde bir dahiliyi ya da güvenlik birimini arayacak şekilde ayarlanabilir. Asansör telefonları elektrik kesintisinde de çalışmak zorunda olduğundan gateway’i ve ağ cihazlarını kesintisiz güç kaynağına (UPS) bağlayın.
• Eski masa telefonları: Yalnızca arayıp aranan, ekran ya da tuş özelliği gerekmeyen depo ve üretim alanlarındaki telefonlar değiştirilmeden kullanılabilir.

Kurulum adımları

1. Dahilileri açın. Santralde her analog cihaz için bir SIP dahilisi oluşturun ve not alın: dahili numarası, kimlik doğrulama adı ve parolası.
2. Cihazı bağlayın. Gateway’in WAN portunu ağ anahtarına, analog telefonu RJ11 kablo ile telefon portuna takın, adaptörü prize bağlayın. Güç, ağ ve telefon ışıkları sabit yandığında cihaz hazırdır.
3. IP adresini öğrenin. Bağlı telefonun ahizesini kaldırıp *** tuşlayın, sesli menü açıldığında 02’ye basın. Cihaz IP adresini sesli olarak okur.
4. Web arayüzüne girin. Bilgisayarınızın tarayıcısına bu IP adresini yazın. İlk girişte yönetici parolasını değiştirin; cihaz zaten bunu ister.
5. Portu santrale kaydedin. İlgili FXS portunun sayfasında birincil SIP sunucusuna santralin IP adresini, SIP kullanıcı adı ve kimlik doğrulama alanlarına dahili bilgilerini yazın. Grandstream UCM kullanıyorsanız bu adımı sıfır yapılandırma ile santral yapabilir.
6. Faks portunu ayarlayın. Faks bağlı porta santraldeki faks ayarıyla uyumlu faks modunu seçin.
7. Test edin. Her porttan iç arama, dış arama ve gelen arama deneyin. Faks portunda gönderme ve alma testini yapın.

Sık Sorulan Sorular